لباس موتورسواری در نظر اکثر مردم، یک پوشش ویژه برای موتورسواری حرفهای یا مسابقهای است. برآمدگیهای مختلف در نواحی حساس بدن، جنس ضخیم، طرح و رنگهای شلوغ با علامتهای تجاری صنایع مرتبط با موتورسیکلت و در نهایت قیمت بالای این محصولات سبب شده تا بسیاری از افراد، استفاده یا خرید لباس موتورسواری را مختص فعالیتهای حرفهای بدانند. اما با افزایش تمایل مردم به استفاده از موتورسیکلت به عنوان وسیله نقلیه اصلی، نباید از ایمنی فرد در هنگام موتورسواری چشمپوشی کرد. در این مقاله به بررسی ۵ نکته برای خرید لباس موتورسواری پرداخته شده است. ویژگیهای ذکر شده برای کاپشن موتورسواری، شلوار موتورسواری، دستکش موتورسواری و البته شولدر موتورسواری میتوانند یک معیار مناسب برای یک انتخاب ایمن باشند.
۵ ویژگی لباس موتورسواری خوب
۱- محافظت در برابر ضربه
مهمترین نکته در زمان انتخاب تجهیزات موتورسواری، توجه به میزان محافظت آنها از بدن در برابر ضربه است. در حقیقت بیشتر آسیبهای ناشی از موتورسواری به شکستگی استخوانها یا در رفتن مفاصل مربوط میشوند. در نتیجه شرکتهای تولیدکننده لباس موتورسواری همواره در محصولات خود از انواع ضربهگیرها در نواحی آسیبپذیر بدن استفاده میکنند. ضربهگیر یا پروتکشن معمولا به صورت پدهای جداشونده یا یکپارچه و کیسههای هوای ایمنی طراحی میشود.
در مورد پدهای ضربه گیر، عامل تعیین کننده در مورد عملکرد آنها، جنس آنهاست. معمولا از مواد زیر برای ساخت انواع پد ضربه گیر یا پروتکشن در لباس موتورسواری استفاده میشود:
فوم EVA
این فوم که به طور وسیعی در ساخت زیره کفشهای ورزشی کاربرد دارد، عملکرد مناسبی در جذب ضربههای شدید ناشی از تصادفات موتورسیکلت ندارد. به طور کلی هیچکدام از ضربهگیرهای EVA در برابر تصادفات یا سایش مقاومت کافی ندارند. به این ترتیب این محصولات عملا یکبار مصرف هستند.
متأسفانه بسیاری از محصولات غیر استاندارد و متفرقه موجود در بازار ایران (که معمولا از چین و پاکستان به بازار ایران وارد میشوند) به ضربهگیرهای EVA شدهاند.
پد سخت و نرم
این پدهای ضربهگیر معمولا متشکل از یک لایه فوم EVA و یک لایه پلاستیک فشرده هستند. به این ترتیب نقطه ضعف پدهای EVA در برابر پارگی یا سوراخ شدن تا حد قابل توجهی جبران میشود. اگرچه این پدها نیز همچنان عملکرد مناسبی در برابر محافظت از نواحی حیاتی بدن ندارند زیرا پلاستیک فشرده به کار رفته در آنها در برابر ضربات سنگین شکننده است. محصولات ساخت شده با این جنس نیز مانند کارایی یکبار مصرف دارند و با اولین پارگی یا شکستگی، کارایی خود را از دست میدهد.
پلی اورتان (PU)
فومهای پلی اورتان مقاومت قابل توجهی در برابر ضربه، سایش و پارگی دارند. در واقع تراکم بالای این فومها در کنار خاصیت ارتجاعی این ماده سبب شده تا در هنگام تصادفات سنگین پاره نشوند و به خوبی ضربه وارد شده را پخش کنند. به این ترتیب نیرو در یک نقطه متمرکز نشده و از آسیب شدید جلوگیری میشود. این پدها قابلیت استفاده چندباره دارند و از این جهت دارای برتری نسبت به انواع EVA هستند.
پلی اورتان مموری فوم
مهم ترین نقطه ضعف پدهای ضربه گیر پلی اورتان، انعطافپذیری پایین آنهاست. در واقع این امر باعث میشود تا لباس موتورسواری در همه نقاط بدن راحت نباشد و همواره حضور یک جسم خارجی روی بدن احساس شود. در مقابل، انواع مموری فوم های پلی اورتان با قرارگیری روی بدن، به فرم بدن در میآیند. ضربهگیرهایی با این جنس نیز چندبار مصرف به حساب میآیند.
خاصیت ارتجاعی پلی اورتان مموری فوم پایین است و بازگشت آهسته به حالت اولیه سبب میشود این پدها ضربههای وارد شده را حتی بهتر و بیشتر از فومهای پلی اورتان معمولی جذب و سپس در سطح ضربه گیر پخش کنند.
ویسکوالاستیک
پیشرفتهترین جنس ضربه گیر موتورسواری، موادی با خاصیت ویسکوالاستیک هستند. این مواد در حالت عادی انعطاف پذیری بالایی دارند و نرم هستند. اما زمانی که نیروی شدیدی به آنها وارد شود، خاصیت آنها تغییر میکند و فرم سخت به خود میگیرند. این ویژگی که مختص سیالهای غیر نیوتنی است، سبب میشود تا پدهای تولید شده از این جنس روی بدن کاملا راحت باشند و در زمان تصادفات، مقاومت بسیار بالایی در برابر ضربه از خود نشان بدهند. نکته قوت دیگر این پدها، ضخامت نسبتا باریک آنهاست که ظاهر برجسته و غیرمعمول به لباس موتورسواری نمیدهند. یکی از معروفترین مواد ویسکوالاستیک به کار رفته در پدهای ضربه گیر موتورسواری D3O نام دارد که معمولا با رنگ نارنجی تولید میشود. از D3O برای ساخت انواع پدهای ضربه گیر در تمامی تجهیزات ایمنی موتورسواری استفاده میشود. این محصولات نیز چندبار مصرف هستند که به علت مقاومت بالای آنها در برابر سایش و ضربه است.
اما وقتی نوبت به ایربگ میرسد، همه چیز تغییر میکند. عملکرد پخش ضربه در ایربگ در مقایسه با انواع پد ضربهگیر پلی اورتان مموری فوم، تا ۶۰ برابر بهتر است!
ایربگ موتورسواری نیز معمولا در کاپشن موتورسواری، شلوار موتورسواری و انواع جلیقه موتورسواری به کار میرود. خاصیت ارتجاعی کیسه هوا، در کنار ظاهر عادی آن پیش از فعال شدن سبب میشود تا ایربگ به یکی از بهترین محافظتکنندهها در لباس موتورسواری تبدیل شود. به علاوه، افرادی که ظاهر غیرعادی کاپشنهای موتورسواری برای استفاده روزمره را نمیپسندند، میتوانند با خرید جلیقه ایربگ موتورسواری، از ایمنی بالایی بهرهمند شوند.
در ساخت جلیقه ایربگ موتوتک از ضربهگیرهای پلی اورتان مموری فوم استفاده شده تا علاوه بر کیسه هوا، محافظت بیشتری با پدهای ضربهگیر ایجاد شود. در نتیجه خرید جلیقه ایربگ موتوتک یک راه حل مناسب برای افزایش ایمنی موتورسواری با لباسهای روزمره به حساب میآید.
۲- محافظت در برابر ساییدگی
بخش دیگر آسیبهای ناشی از تصادف با موتورسیکلت به ساییدگی اعضای بدن مربوط میشود. ساییدگی میتواند سبب پاره شدن پوست، رگهای خونی و بافتهای بدن و در نهایت خونریزی بشود. در نتیجه لباس موتورسواری باید در برابر انواع سایشهای شدید مقاوم باشد.
برای بررسی مقاومت در برابر ساییدگی از یک مته با سری سمبادهای استفاده میشود. مدت زمان مقاومت هر جنس پیش از پارگی توسط این مته، بیانگر میزان مقاومت آن در برابر سایش است.
برای محافظت از نواحی حساس بدن در برابر ساییدگی، معمولا از مواد زیر در قسمتهای حیاتی تجهیزات ایمنی موتورسواری استفاده میشود:
چرم طبیعی
چرم طبیعی گاوی مقاومت بسیار بالایی در برابر ساییدگی دارد و ۴۰ الی ۶۰ ثانیه در آزمایش سایش با مته سمبادهای دوام میآورد. اگرچه انعطاف پایین آن میتواند سبب ایجاد ناراحتی برای افراد بشود. از چرم طبیعی گاوی در تولید انواع کاپشن موتورسواری، شلوار موتورسواری و دستکش موتورسواری استفاده میشود. یکی دیگر از چرمهای پرکاربرد در تولید انواع لباس موتورسواری، چرم گوسفند است. اما این چرم مقاومت به مراتب پایینتری نسبت به چرم گاوی دارد و سریعتر پاره میشود. متأسفانه بیشتر محصولات چرمی موجود در بازار ایران از جنس چرم گوسفند هستند و این موضوع به علت قیمت تمام شده پایینتر این محصولات است. در این میان محصولاتی با چرم طبیعی گوزن نیز تولید شدهاند که انعطاف بالایی در کنار مقاومت در برابر ساییدگی دارند. اگرچه قیمت بالای چرم گوزن سبب شده تا از این جنس صرفا در تولید دستکشهای موتورسواری استفاده شود.
پارچه Cordura
این پارچه مصنوعی به گونهای ساخته شده که در کنار انعطافپذیری بالا، مقاومت قابل توجهی در برابر پارگی داشته باشد. مقاومت این پارچه با قطر نخ به کار رفته در بافت آن مشخص میشود. تا به امروز انواع پارچه کوردورا با قطر نخ 300D، 600D و 1000D برای مصارف مختلف ورزشی تا نظامی تولید شدهاند. برای نمونه، پارچه Cordura 600D تا ۱۵ ثانیه در آزمایش سایش با مته سمبادهای دوام میآورد.
پارچه آرامید
پارچههای Aramid مانند کولار (Kevlar) نوعی از الیاف مصنوعی هستند که مقاومت بالایی در برابر ساییدگی، پارگی و حرارت دارند. استفاده از این پارچهها به ویژه در صنایع نظامی کاربرد وسیعی دارد. مقاومت آرامید در تست سایش با مته سمبادهای، به نتایجی حدود ۲۵ ثانیه منجر میشود که عدد بسیار مناسبی است. اگرچه قیمت این الیاف بسیار بالاست و بیشتر شرکتها معمولا از این پارچه صرفا در نواحی حساس مانند آرنج یا کشالههای ران محصولات خود استفاده میکنند. مقاومت بالای این الیاف در برابر حرارت، از ایجاد سوختگی ناشی از سایش نیز جلوگیری میکند.
سایر پارچهها
بیشتر پارچههای معمولی مانند انواع جین، برزنت و... مقاومت ناچیزی در برابر ساییدگی و پارگی دارند. بیشتر این پارچهها در تست سایش تنها ۰.۵ الی ۱ ثانیه دوام میآورند که به هیچ عنوان قابل قبول نیست. متأسفانه انواع لباس موتورسواری غیراستاندارد موجود در بازار ایران از پارچههای معمولی ساخته شدهاند که جای نگرانی دارد.
جلیقه ایربگ موتوتک از پارچه Cordura 600D ساخته شده که ایمنی موتورسوار را در برابر سایش تضمین میکند.
به علاوه، خاصیت ارتجاعی ایربگ سبب میشود تا ضربههای وارد شده به بدن موتورسوار طولانی نباشد. در نتیجه سایش جلیقه با زمین پیوسته نیست و قطر نخ 600D برای پارچه کوردورا کاملا کافی خواهد بود و مقاومت لازم در برابر سایش را ایجاد میکند.
۳- تنفس پذیری
یکی از مواردی که در خرید لباس موتورسواری باید به آن توجه کرد، تنفس پذیری آن است. در واقع تجهیزاتی که امکان عبور و مرور هوا نداشته باشند به سرعت سبب کلافه شدن موتورسوار شده و برای استفاده طولانی مدت مناسب نیستند. برای افزایش تنفس پذیری لباس و تجهیزات ایمنی معمولا از حفرهها و منافذ عبور هوا بر روی آنها استفاده میکنند. اگرچه استفاده از پارچههای تنفس پذیر و توری مانند نیز میتواند در افزایش جریان هوا مؤثر باشد.
با این وجود ممکن است بسیاری از کاپشنها یا شولدرهای موتورسواری معمول بازار از لحاظ تنفسپذیری در حد ایدهآل نباشند. برای حل این مشکل افراد میتوانند از جلیقه ایربگ موتورسیکلت روی لباسهای خودشان استفاده کنند. در نتیجه در فصول گرم میتوانند با پوشیدن یک لباس خنک و در فصول سرد با پوشیدن لباسهای گرم، از ایمنی کامل به واسطه استفاده همزمان از جلیقه ایربگ اطمینان خاطر داشته باشند.
۴- ضد آب بودن
یکی از ویژگیهای مهم لباس موتورسواری، مقاومت آن در برابر باران و نفوذ آب است. برای این کار معمولا از الیاف مصنوعی و زیپهای ضد آب استفاده میکنند. اما افزایش مقاومت در برابر آب معمولا به معنای کاهش تنفسپذیری لباس موتورسواری است. اگرچه برای این مورد نیز پارچههای خاصی مانند گورتکس (Gore-Tex) استفاده میشوند که با وجود مقاومت کامل در برابر نفوذ آب، کاملا تنفسپذیر هستند.
معمولا لباس موتورسواری تابستانه با زمستانه متفاوت است زیرا لباسهای فصول سرد در کنار مقاومت در برابر نفوذ آب، گرمتر هستند.
از آنجایی که خرید لباسهای مختلف برای موقعیتهای مختلف هزینه بالایی را در بر دارد، خرید جلیقه ایربگ موتورسیکلت و استفاده از آن روی کاپشن عادی میتواند یک راه حل مناسب برای افزایش ایمنی در فصول سرد سال باشد.
۵- رؤیتپذیری در شب
استفاده از لباسها و تجهیزات موتورسواری تیره میتواند سبب کاهش توجه رانندگان به موتورسوار شود. در نتیجه بهتر است از لباسها یا تجهیزاتی با رنگهای روشن استفاده شود. اگرچه، برخی از تجهیزات به نوارها و بخشهای شبرنگ یا بازتابکننده نور مجهز شدهاند که دیده شدن آنها را در شب سادهتر میکند.
جلیقه ایربگ موتوتک دارای نوارهای بازتابکننده نور در قسمت پشتی و جلویی است. به این ترتیب با وجود رنگ مشکی این محصول، رانندگان به راحتی میتوانند افراد را در تاریکی و شب تشخیص بدهند.
نتیجهگیری
لباس موتورسواری از آن دسته تجهیزاتی است که نکات مختلفی را برای انتخاب و خرید آن باید مد نظر گرفت. به این ترتیب خرید بهترین لباس موتورسواری میتواند هزینههای هنگفتی را در پی داشته باشد. استفاده از لباس موتورسواری نیز بیشتر در میان موتورسواران حرفهای و مسابقهای کاربرد دارد. با توجه به قیمت جلیقه ایربگ موتوتک و امکان استفاده از آن با هر نوع پوششی، استفاده از آن برای طیف وسیعی از افراد در شرایط مختلف موتورسواری منطقیتر است. این جلیقه ایربگ موتورسواری برای عموم مردم و استفاده روزمره طراحی شده است تا ایمنی و جان افراد حفظ شود. به علاوه، خدمات پس از فروش این محصول، تعمیرات آن را در صورت ساییدگی یا تغییر ظاهر ممکن میکند.
دیدگاه خود را بنویسید